Doseerspuiten, maatlepels & maatbekers voor kaas maken
Goed doseren begint met het juiste hulpmiddel
Bij het zelf kaas maken werk je met heel verschillende hoeveelheden. De ene keer heb je minder dan een milliliter vloeistof nodig, de andere keer een maatlepel startcultuur of kruiden en later tijdens dezelfde bereiding misschien enkele liters waswater.
Daarom vind je bij HobbyKaas verschillende hulpmiddelen voor het afmeten en doseren: doseerspuiten van 1 en 5 ml, maatlepels, een maatschep van 20 ml en een grote maatbeker van 5 liter.
Zo hoef je niet alles met hetzelfde hulpmiddel te proberen af te meten, maar kies je een maat die past bij de hoeveelheid waarmee je werkt.
Van klein naar groot:
doseerspuit voor kleine vloeistofdoseringen → maatlepels voor vaste maten → maatschep voor kruiden → maatbeker voor liters waswater en grotere hoeveelheden.
Wat gebruik je waarvoor?
| Doseerhulpmiddel | Bereik / maat | Handig voor |
|---|---|---|
| Doseerspuit 1 ml | Tot 1 ml | Zeer kleine hoeveelheden stremsel, calciumchloride, salpeter en vloeibare kleurstof |
| Doseerspuit 5 ml | Tot 5 ml | Stremsel, calciumchloride en andere vloeibare toevoegingen |
| Maatlepelset | 1,25 / 2,5 / 5 / 15 ml | Startculturen, grotere vloeistofdoseringen, kruiden en andere ingrediënten |
| Maatschep | 20 ml | Kaaskruiden, komijn, zaden en kruidenmengsels |
| Maatbeker | Tot 5 liter | Waswater, grotere vloeistofvolumes, pekel en zelfs als flexibel persgewicht |
Doseerspuiten voor kleine hoeveelheden vloeistof
Voor kleine hoeveelheden vloeistof is een doseerspuit vaak de makkelijkste keuze. Vooral bij stremsel, calciumchloride, salpeter en vloeibare kaaskleurstof kunnen hoeveelheden voorkomen die te klein zijn om praktisch met een gewone maatlepel af te meten.
Daarom hebben we twee maten:
- 1 ml doseerspuit: voor de kleinste vloeistofdoseringen en kleine kaasbereidingen;
- 5 ml doseerspuit: voor grotere hoeveelheden stremsel, calciumchloride en andere vloeibare toevoegingen.
Kies een passende maat.
Moet je bijvoorbeeld minder dan 1 ml afmeten, dan is een 1 ml-spuit veel praktischer dan een grote maatlepel. Voor enkele milliliters is de 5 ml-spuit juist prettiger.
Maatlepels voor zuursel, stremsel, kleurstof en kruiden
Een maatlepelset is de veelzijdige keuze wanneer je met vaste hoeveelheden werkt. Onze sets bevatten 1,25 ml, 2,5 ml, 5 ml en 15 ml.
Ze zijn bijvoorbeeld handig voor startculturen en zuursels, maar ook voor grotere hoeveelheden stremsel, kleurstof en kruiden.
Bij poeders en kruiden is het belangrijk dat je steeds op dezelfde manier afmeet. Gebruik bijvoorbeeld een afgestreken maatlepel wanneer een recept dat voorschrijft.
Let op bij geconcentreerde culturen:
Niet iedere startcultuur wordt per volle maatlepel gedoseerd. Sommige culturen worden in veel kleinere hoeveelheden gebruikt. Volg daarom altijd de dosering van de betreffende cultuur.
Kaaskruiden steeds op dezelfde manier doseren
Bij kruidenkaas is een vaste dosering vooral handig om een geslaagd recept opnieuw te kunnen maken.
Voor kleinere hoeveelheden kun je een maatlepel gebruiken. Voor grotere hoeveelheden kaaskruiden, komijn, fenegriek en andere zaden hebben we een aparte 20 ml maatschep.
Noteer bijvoorbeeld hoeveel afgestreken scheppen je per 10 liter melk of per kilo wrongel hebt gebruikt. Bevalt de kaas na het rijpen? Dan heb je meteen een uitgangspunt voor de volgende bereiding.
Milliliter is niet hetzelfde als gram.
Een maatlepel of maatschep meet volume. Het gewicht van 20 ml komijn is bijvoorbeeld niet hetzelfde als het gewicht van 20 ml gedroogde kruiden. Gebruik een weegschaal wanneer een recept een dosering in grammen voorschrijft.
Grote maatbeker voor waswater, pekel en persen
Niet iedere dosering bij kaas maken is klein. Bij gewassen-wrongelkazen zoals Gouda kun je meerdere liters waswater nodig hebben. Daarvoor hebben we een grote maatbeker van 5 liter.
Deze maatbeker heeft binnen het kaasmaken meerdere praktische toepassingen:
- waswater afmeten en toevoegen;
- grotere hoeveelheden water en andere vloeistoffen afmeten;
- pekel vanuit een pekelbad tijdelijk opvangen;
- pekel met behulp van een kaasdoek of neteldoek filteren;
- gebruiken als variabel persgewicht door de kan met water te vullen;
- gebruiken als houder voor losse gewichten aan een geschikte kaaspers.
Water is daarbij een handige manier om gewicht te variëren: 1 liter water weegt ongeveer 1 kilogram. Bij gebruik aan een hefboompers moet je uiteraard ook rekening houden met de hefboomverhouding; het hangende gewicht is niet automatisch gelijk aan de kracht op de kaas.
Waarom nauwkeurig doseren bij kaas maken?
Doseren draait niet om zoveel mogelijk precisie bij iedere stap, maar om de juiste nauwkeurigheid voor het ingrediënt waarmee je werkt.
Een halve milliliter verschil is bij 5 liter waswater nauwelijks relevant, maar kan bij een kleine hoeveelheid geconcentreerd stremsel of een andere vloeibare toevoeging wél belangrijk zijn. Andersom is een 1 ml-doseerspuit natuurlijk onpraktisch wanneer je drie liter water wilt afmeten.
Het juiste hulpmiddel maakt je recept bovendien makkelijker reproduceerbaar. Wanneer je noteert hoeveel je hebt gebruikt, kun je een geslaagde kaas later beter opnieuw maken of een volgende bereiding bewust aanpassen.
Veelgestelde vragen over doseren
Welke doseerspuit heb ik nodig?
Voor hoeveelheden tot ongeveer 1 ml is de 1 ml-doseerspuit de handigste keuze. Voor enkele milliliters vloeistof kun je de 5 ml-doseerspuit gebruiken.
Kan ik stremsel met een maatlepel doseren?
Ja, wanneer de benodigde hoeveelheid overeenkomt met een bruikbare maatlepel. Voor kleine vloeistofdoseringen is een doseerspuit praktischer.
Wat gebruik ik voor startcultuur?
Dat hangt af van de cultuur en de voorgeschreven dosering. Een maatlepel kan handig zijn, maar geconcentreerde culturen kunnen veel kleinere hoeveelheden vragen. Volg daarom altijd de productspecifieke doseerinstructie.
Wat is handig voor kaaskruiden?
Voor kleine hoeveelheden zijn maatlepels praktisch. Voor grotere hoeveelheden kruiden, komijn en andere zaden is de 20 ml maatschep een eenvoudige keuze.
Waarom een maatbeker van 5 liter?
Die is vooral handig voor waswater en grotere vloeistofvolumes. Daarnaast kun je hem gebruiken bij het filteren van pekel en als flexibel persgewicht.
Is ml hetzelfde als gram?
Nee. Milliliter geeft volume aan en gram geeft gewicht aan. Voor ingrediënten die in grammen worden gedoseerd gebruik je een geschikte weegschaal.
Van 1 ml tot 5 liter
Een goede doseeruitrusting hoeft niet ingewikkeld te zijn. Met een kleine doseerspuit, een set maatlepels, een maatschep en een grote maatbeker kun je vrijwel alle gangbare hoeveelheden tijdens het thuis kaas maken praktisch afmeten.
Kies het hulpmiddel dat past bij de hoeveelheid: klein en precies waar dat nodig is, groot en praktisch waar dat kan.
